ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΑΜΕΑ: Ο ξεχωριστός "Άλλος"

*Βασισμένη στην διδακτική πρόταση των Βενετία Μπαλτά και Μαρία Νέζη (από τον «Φάκελο εκπαιδευτικού» ΙΕΠ, 2019) και διασκευασμένη- προσαρμοσμένη στις ανάγκες της τάξης. Διάρκεια: 4 ώρες / Επιμέλεια διασκευής: Φλωριανού Ελένη

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ*: «Ο διαφορετικός και ξεχωριστός "Άλλος"»*

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 4 ώρες (+2 με παραγωγή γραπτού λόγου)

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ:

Στη συγκεκριμένη διδακτική πρόταση οι μαθητές και οι μαθήτριες επεξεργάζονται ποικίλο υλικό (κείμενα, ταινία μικρού μήκους, κοινωνικό μήνυμα της ΕΛ.ΑΣ, διαφημιστικό τρέιλερ ταινίας) με το οποίο επιδιώκεται να προβληματιστούν:

Α) σχετικά με τις στερεοτυπικές αντιλήψεις που αναπαράγονται ή αμφισβητούνται σχετικά με την ταυτότητα του επιστήμονα-ερευνητή και του ανθρώπου με αναπηρία.

Β) σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους τα ΑΜΕΑ και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να βελτιωθεί η καθημερινότητα αυτή, ώστε να απολαμβάνουν ουσιαστική ισότητα ευκαιριών σε όλους τους τομείς.

ΣΤΟΧΟΙ

• Να αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά των αυτοβιογραφικών και βιογραφικών αφηγήσεων στα μελετώμενα κείμενα και την πρόθεση που υπηρετούν.
• Να παρουσιάζουν, με συντομία, τις πληροφορίες που περιέχονται στα μελετώμενα κείμενα απαντώντας σε συγκεκριμένες ερωτήσεις πύκνωσης περιεχομένου.
• Να αναγνωρίζουν την θέση κάθε αφηγητή και πώς αυτή υποστηρίζεται από τις γλωσσικές επιλογές του και το ύφος του κειμένου.
• Να εντοπίζουν στοιχεία χιούμορ και ειρωνείας και να αναγνωρίζουν τον ρόλο τους στην προθετικότητα και στο ύφος του κειμένου.
• Να παρουσιάζουν τον τρόπο με τον οποίο ποικίλοι σημειωτικοί τρόποι υπηρετούν συγκεκριμένο επικοινωνιακό σκοπό.
• Να αναγνωρίζουν στερεοτυπικές αντιλήψεις που αναπαράγονται ή αμφισβητούνται στα κείμενα σχετικά με την ταυτότητα του επιστήμονα - ερευνητή και του ανθρώπου με αναπηρία.
• Να ευαισθητοποιηθούν σχετικά με τα προβλήματα της καθημερινότητας που αντιμετωπίζουν τα ΑΜΕΑ και να προτείνουν τρόπους ισότιμης μεταχείρισής τους.

ΠΡΟΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ:

Πριν την προβολή, τίθεται το θέμα της ενότητας: Αναπαραστάσεις ενός ξεχωριστού «άλλου» μέσα από αφηγήσεις.

Δραστηριότητες - Ερωτήσεις πριν την προβολή

• Ποιος μπορεί να είναι ο ξεχωριστός «Άλλος»;
• Τι νομίζετε ότι σημαίνει ο όρος «αναπαράσταση»;
• Ποιες μορφές αφήγησης γνωρίζετε;
• Προβολή κοινωνικού μηνύματος της Ελληνικής Αστυνομίας ( «Δύναμή μας, ο σεβασμός όλων») στο youtube, για τα δικαιώματα και τις δυνατότητες των ατόμων με αναπηρία, με τη συμμετοχή του παραολυμπιονίκη και παγκόσμιου πρωταθλητή της κολύμβησης Αντώνη Τσαπατάκη.
• Προβολή της ταινίας μικρού μήκους «Ο αδελφός μου» στο youtube ,του σκηνοθέτη Θοδωρή Παπαδουλάκη, που περιγράφει την καθημερινότητα που καλούνται να αντιμετωπίσουν στα Χανιά τα ΑΜΕΑ και οι οικογένειές τους.

Δραστηριότητες-ερωτήσεις μετά την προβολή

• Ποιο είναι το μήνυμα που επιδιώκουν να περάσουν τα 2 video που μόλις παρακολουθήσατε;
• Ποιος ο στόχος του δημιουργού τους;
• Ποιο από τα δύο νομίζετε ότι σας «άγγιξε» περισσότερο συναισθηματικά; Γιατί;
• Νομίζετε ότι τα ΑΜΕΑ αντιμετωπίζουν μόνο τα προβλήματα που καταγράφονται στις συγκεκριμένες ταινίες; Ποιες άλλες δυσκολίες νομίζετε ότι αντιμετωπίζουν;

Προβολή του διαφημιστικού τρέιλερ της ταινίας «Η θεωρία των πάντων», μια κινηματογραφική μεταφορά της ζωής και του έργου του Stephen Hawking.

Δραστηριότητες-ερωτήσεις μετά την προβολή

• Γνωρίζετε κάτι για τον Stephen Hawking;
• Στο τρέιλερ της ταινίας Η Θεωρία των Πάντων, ποιο νομίζετε ότι είναι το θέμα που προβάλλεται: α) η αφήγηση της ζωής ενός μεγάλου φυσικού επιστήμονα; β) η αφήγηση της ζωής ενός ανθρώπου με αναπηρία; γ) η αφήγηση μιας ιστορίας αγάπης; δ) κάτι άλλο; Να τεκμηριώσετε την επιλογή σας με στοιχεία από το τρέιλερ. Ως μικροαφήγηση της ταινίας, κατά τη γνώμη σας, σε τι αποβλέπει το τρέιλερ;
• Ποιες προσδοκίες σας δημιουργεί ο τίτλος της ταινίας «Η Θεωρία των πάντων»;

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ

Διαβάζουμε το εισαγωγικό σημείωμα στο κείμενο «Χωρίς όρια» του σχολικού βιβλίου ("Εμείς και οι ΄΄Αλλοι")

• Ποιες προσδοκίες σας δημιουργεί ο τίτλος του κεφαλαίου «Δίχως όρια»; [Διατυπώνονται υποθέσεις].
• Ποιο μπορεί να είναι το περιεχόμενο ενός αυτοβιογραφικού κειμένου και γιατί μπορεί να ενδιαφέρει το κοινό; Ποια μπορεί να είναι τα χαρακτηριστικά ενός αυτοβιογραφικού κειμένου; Έχετε διαβάσει άλλα αυτοβιογραφικά κείμενα;
• Τι προσδοκίες σας δημιουργούνται για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να παρουσιάζεται ο ερευνητής - επιστήμονας και ο άνθρωπος με αναπηρία στο κείμενο που θα επεξεργαστούμε;

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Α. Για το κείμενο: «Δίχως Όρια» του σχολικού βιβλίου /  Δραστηριότητες - Ερωτήσεις

1. Στο κείμενο, ο συγγραφέας επιχειρεί έναν απολογισμό της ζωής του. Σε ποιους τομείς της ζωής του εστιάζει; Να εντοπίσετε σχετικά σημεία στο κείμενο. Νομίζετε ότι παραλείπει κάποιους τομείς;

2. Τι, κατά τη γνώμη σας, επιχειρεί να αναδείξει ο συγγραφέας μέσα από τον απολογισμό του; Προβάλλει κάποια στάση ζωής; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με στοιχεία από το κείμενο.

3. Πώς αναπαρίσταται η ζωή του ερευνητή - επιστήμονα στον λόγο του Stephen Hawking; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με στοιχεία από το κείμενο.

4. Να μετασχηματίσετε το α΄ρηματικό πρόσωπο σε γ΄πρόσωπο στην 2η παράγραφο του κειμένου κάνοντας όλες τις αναγκαίες αλλαγές. Τι νομίζετε ότι αλλάζει στο ύφος του κειμένου;

5. Ποιοι από τους παρακάτω χαρακτηρισμούς νομίζετε ότι ανταποκρίνονται στο ύφος του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με στοιχεία από το κείμενο. α) Το ύφος του κειμένου είναι επίσημο. β) Το κείμενο έχει στοιχεία αυτοειρωνείας. γ) Το κείμενο έχει στοιχεία ειρωνείας. δ) Η προφορικότητα είναι το κύριο χαρακτηριστικό του κειμένου.

6.Ένα από τα χαρακτηριστικά του κειμένου είναι το λεπτό χιούμορ που το διαπερνά. Να σημειώσετε δύο χαρακτηριστικά χωρία. Τι πετυχαίνει με αυτό ο συγγραφέας;

7. Κατά τη γνώμη σας, η περίπτωση του Stephen Hawking είναι η εξαίρεση ή ο κανόνας για τις περιπτώσεις ανθρώπων με αναπηρία;

Β. Από το διαδίκτυο διαβάζουμε το κείμενο: «Κοινωνική επανένταξη, υποστήριξη ΑΜΕΑ»- Διαβάζουμε μόνο το Α' μέρος με τίτλο "Άτομα με ειδικές ανάγκες" / Δραστηριότητες-ερωτήσεις

1.Πώς συσχετίζεται η φτώχεια με την αναπηρία, σύμφωνα με τον συντάκτη του κειμένου;

2.Ποια είναι, κατά την γνώμη σας, η πρόθεση του συντάκτη του κειμένου; Πετυχαίνει τον επικοινωνιακό του στόχο; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

ΜΕΤΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ:

ΣΥΝΕΞΕΤΑΣΗ ΑΦΗΓΗΣΕΩΝ- ΚΕΙΜΕΝΩΝ

• Να συγκρίνετε τα κείμενα «Χωρίς όρια» και «Κοινωνική επανένταξη, υποστήριξη ΑΜΕΑ»: Ποιο είναι το κοινό σημείο (άποψη, ιδέα) των 2 κειμένων; Ποιο κείμενο είναι αποτελεσματικότερο ως προς τον επικοινωνιακό του στόχο, κατά την άποψή σου;
• Να συνεξετάσετε τις αφηγήσεις στο τρέιλερ της ταινίας «Η Θεωρία των Πάντων» και στο απόσπασμα «Δίχως όρια» από την αυτοβιογραφία του Stephen Hawking, ως προς την εικόνα του επιστήμονα - ερευνητή που προβάλλουν. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας, με συγκεκριμένα στοιχεία από τα κείμενα. Θεωρείτε ότι η εικόνα που δημιουργείται παραπέμπει σε στερεότυπα ή όχι;

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ανθρώπων με αναπηρία (3 Δεκεμβρίου) στην εκδήλωση του δήμου σας στην οποία συμμετέχει και το σχολείο σας, αναλαμβάνετε να σχολιάσετε σε ομιλία σας την στάση ζωής που υποδεικνύει ο Hawking με τη φράση του: «Πιστεύω ότι τα άτομα με ειδικές ικανότητες πρέπει να επικεντρώνονται σε αυτά που δεν τα εμποδίζει η αναπηρία τους να κάνουν, και όχι να λυπούνται γι αυτά που δεν μπορούν». Στην εισήγησή σας λαμβάνετε υπόψη και τα κείμενα αναφοράς.

ή

Αποφασίζετε να δημοσιεύσετε ένα άρθρο στην σχολική σας εφημερίδα, στο πλαίσιο αφιερώματος για την παγκόσμια ημέρα ανθρώπων με αναπηρία (3 Δεκεμβρίου). Να αναφερθείτε στα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ΑΜΕΑ και να προτείνετε τρόπους με τους οποίους η πολιτεία και το σχολείο μπορούν να εργαστούν για μια ισότιμη μεταχείριση των ατόμων με αναπηρία. Να αξιοποιήσετε τα κείμενα αναφοράς που σας δίνονται.